Η Αξιούπολη

...Η Αξιούπολη βρίσκεται  στις παρυφές του όρους Πάϊκου, εκεί  που σβήνουν οι λοφοσειρές του κατάφυτου βουνού και αρχίζει η γόνιμη πεδιάδα του Αξιού.Το  κέντρο της πόλης  απέχει  ελάχιστα μέτρα απο τις  όχθες του Αξιού, και το υψόμετρο της ειναι  30  μέτρα.Απο την πρωτευουσα  του νομού απέχει 32 χλμ,απο την Γουμένισσα 11 χλμ και την Θεσσαλονίκη 60 χλμ,ενω  απο τα σύνορα  της  ελληνοσκοπιανής μεθορίου μόνο  17 χλμ.Οι κάτοικοι  της  περίπου  3000. Είναι  αξιόλογο συγκοινωνιακό και αγροτοεμπορικό κέντρο της δυτικής όχθης του Αξιού,τοποθετούμενην διαμετρικά αντίθετη με το Πολύκαστρο.Η παλιά της ονομασία Μποέμιτσα ,που σημαίνει  κατ'άλλους   τους  μποέμηδες  κατοίκους  της τους  γλεντζέδες, και κατ΄ άλλους μικρή  Βοημία  από  όπου  προήρχοντο  κάποιοι  κάτοικοι  της που  μετοίκησαν  εδώ το  16ο  και 17ο  αιώνα.Για τη δημιουργία της η παράδοση αναφέρει οτι γύρω στα 1720 έγινε συνένωση τριών χριστιανικών οικισμών,ίχνη των οποίων υπάρχουν ακόμη στα γύρω υψώματα(Παλάρκα).Η συμμετοχή  των  κατοίκων στην επανάσταση του 1821 οδήγησαν  στο  κάψιμο  μεγάλου  μέρους  του χωριού από τους Τούρκους.Το  1840  εμφανίζεται  πλέον σαν οικισμός  μικτός στο  θρήσκευμα  απο Χριστιανούς και Μουσουλμάνους .Λειτουργεί σχολείο Ελληνικό κάτω από την επίβλεψη  της  εκκλησίας .Σε  έγγραφα  της  μητρόπολης  των  Βοδενών (Εδεσσα) εκείνης  της  εποχής  το  1873 βρίσκομε απόδειξη  πληρωμής  του δασκάλου της  Μποέμιτσας.Σημείο κατατεθέν για  την Αξιούπολη  ο  ποταμός  της .Ο  Αξιός υποστηρίζει σημαντικότατο αριθμό ειδών πανίδας και χλωρίδας και για τον λόγο αυτό θεωρείται σε  όλο το μήκος του ως βιότοπος ειδικού ενδιαφέροντος με ιδιαίτερη σημασία λόγω και του δέλτα του στο Θερμαϊκό που προστατεύεται με την διεθνή σύμβαση Ramsar.  Το "ευρυρέον" ποτάμι του Ομήρου μπαίνει στην ελληνική γή έχοντας διατρέξει τριακόσια χιλιόμετρα απο τις πηγές του απο το σερβοαλβανικό όρος Σκάρδο,ποτίζει κοιλάδες και χωράφια τρέφει το χώμα,δίνει ζωή,γλυκαίνει το κλίμα και διαρρέοντας τη γη  της  αρχαίας Παιονίας ,χύνεται στην αγκαλιά του Θερμαϊκού κόλπου.Ποταμός γνωστός από τα αρχαιότατα χρόνια.Υμνείται από τον Όμηρο στην "Ιλιάδα" ως  " κάλλιστο ύδωρ " και ο  Ευριπίδης στις  "Βάκχες" τον ονομάζει "ωκυρόαν".Ο ποταμός έχει πάρει το όνομα του από τον μυθικό Αξιό,γενάρχη των Παιόνων βασιλιάδων  και προσφέρει με μεγαλοπρέπεια τα πλούτη του στο πέρασμα του μέσα στους αιώνες.

Add a comment

Ιστορική διαδρομή

Η ευρύτερη περιοχή όπου υπάρχει η Αξιούπολη ονομάζεται Παιονία.Φυσικά το όνομα που δόθηκε στην επαρχία αυτή έρχεται από την αρχαιότητα και την μυθολογία. Σύμφωνα λοιπόν με τον μύθο, ο Παίων γιος του Βασιλιά της Ήλιδας Ενδυμίωνα,αφού χάνει στους αγώνες που διοργάνωσε ο πατέρας του,με έπαθλο την διαδοχή στον θρόνο από τον νικητή ,φεύγει από την Πελοπόννησο,και ανηφορίζει προς την Β.Ελλάδα,όπου δημιουργεί το δικό του βασίλειο στην κοιλάδα την οποία διαρρέει ο ποταμός Αξιός Ετσι εμφανίζεται για πρώτη φορά η Παιονία.

1 00 027988

Εκθετήριο-βιτρίνα  με  ευρήματα απο  την Μπέμιτσα της Μακεδονίας .Απο το Γαλλικό   στρατιωτικό σώμα  κατα  τις  

ανασκαφές που έκανε  το  1916-18.και βρίσκονται σε  περίοπτη θέση  στο ελληνικό τμήμα  του Μουσείου του Λούβρου στο Παρίσι.

  Στην ίδια περιοχή από παλαιούς χάρτες αναφέρεται η ίδια περιοχή και σαν Βοττιαία,έτσι που μερικές φορές ταυτίζονται,όπως και με τμήμα της περιοχής της Αμφαξίτιδος,με κυριότερη πόλη     την Αμυδών(σημερινό Αξιοχώρι)Σε πολλούς χάρτες της εποχής θα δούμε ότι τα όρια της        Παιονίας ποικίλουν και πολλές φορές αυξομειώνονται ανάλογα και από ποια πλευρά ο συγγραφέας αναφέρεται.Κάποιοι τοποθετούν τα όρια της λίγο κάτω από τα Uskub (Σκόπια)και μέχρι τις     εκβολές του Αξιού ποταμού.Την Παιονία κατοίκησαν οι Παίονες.οι Παίοπλες,Σιροπαίονες,και        τους οποίους υποτάσσει ο στρατηγός του Πέρση βασιλιά Δαρείου ,ο Μεγάβαζος,το 512 π.χ            και τους μεταφέρει σκλάβους στην Ασία.Αργότερα επαναστατούν και επιστρέφουν στις            προγονικές εστίες.Ακολούθως παίρνουν το μέρος των Σπαρτιατών στον πρώτο εμφύλιο          πόλεμο των Ελλήνων,τον Πελοποννησιακό Πόλεμο και ευρίσκονται αντιμέτωποι με τους     Αθηναίους και τους Θράκες σύμμαχους τους.Έτσι ο βασιλιάς των Θρακών Σιτάλκης καταλα-     μβάνει και καταστρέφει γνωστές πόλεις της Παιονίας(Γορτυνία.Αταλάντη,Ιδομενές)ενώ βρίσκει σοβαρή και μεγάλη αντίσταση από την Ευρωπό,την οποία και αδυνατεί να καταλάβει. 

1 09 500064

ευρήματα απο την αρχαιολογική σκαπάνη των Γάλλων  το  1916

που  βρίσκονται  στο  μουσείο  του  Λούβρου

Στη συνέχεια η Παιονία προσαρτάται στην ανερχόμενη δύναμη του μακεδονικού Βασιλείου, μιας και βρίσκεται πολύ κοντά στην πρωτεύουσα του Αιγές και αργότερα στην Πέλλα.Οι Παίονες συμμετέχουν σε όλες τις εκστρατείες του Μακεδόνα Αλέξανδρου,και από την Ευρωπό κατάγεται και ο στρατηγός του, Σέλευκος.Αργότερα ο στρατηγός Σέλευκος ίδρυσε στην Ασία το ομώνυμο βασίλειο,και το οποίο είχε περί τα τριακόσια χρόνια ζωής.Από τις τέσσερις πόλεις της Παιονίας η μόνη που έχει ταυτοποιηθεί μετά από ανασκαφές, και ευρήματα είναι η Ευρωπός.Στην Αξιούπολη και βορειοανατολικά στον δρόμο για την Πηγή,στην αγροτική θέση "Μπαϊρια" οι Γάλλοι κατά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο,κατά την κατασκευή οχυρωματικών θέσεων,έπεσαν επάνω σε αρχαίο νεκροταφείο (νεκρόπολη).Έτσι ήρθαν στο φως πολλά κτερίσματα των νεκρών,καθώς επίσης και διάφορα μικροαντικείμενα,πόρπες ,σκουλαρίκια,κουμπιά, βραχιόλια ,και άλλα.                  

1 41747 10421 001                                    .

1 41826 10436 001 1

Αντικείμενα απο τους τάφους που βρήκαν οι Γάλλοι κατα τις ανασκαφές τους

κατα την διάρκεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου στην περιοχή της Μποέμιτσας

- Bohemitsa- σημερινή Αξιούπολη και που εκτίθενται στο Μουσείο του Λούβρου στο Παρίσι

Πολύ αργότερα την δεκαετία του1990 η αρχαιολογική σκαπάνη της κ.Θώμης Σαββοπούλου έφερε και  άλλα  τέτοια  ευρήματα  στο φώς τα οποία χρονολογούνται  απο το 1000 πχεως  το 700 πχ.Ετσι πιστευουμε  οτι αφου  υπάρχει  νεκρόπολη  θα  πρέπει  να υπάρχει  και οικισμός που  ανακαλυφθεί  εάν και  οταν  γίνει  συστηματική ανασκαφή της περιοχής.Ας ελπίσουμε  οτι  θα  προγραμματισθεί απο την ΙΣΤ'εφορεία Προϊστορικών-Κλασσικών Αρχαιοτήτων

Αντίγραφο από 264183 4311498193170 243779221 n

Οι δύο ναοί της  Αξιούπολης (Μποέμιτσας) κατα το  1916.

Αριστερά ο Αγιος Μηνάς,και δεξιά ο Αγιος Δημήτριος

 Η κοιλάδα  του  Αξιού μόνιμη οδός προς τη Θεσσαλονίκη έλκει το ενδιαφέρον πολλών λαών του βορρά.Ετσι μεσα απο αυτήν κατέβηκαν Ούνοι,Άβαροι και Σλάβοι.Στην ευρύτερη περιοχή της Αξιούπολης εχουν κατοικήσει Τούρκοι απο τον 10ο αιώνα.Ηταν βαρδαριώτες Τούρκοι,αιχμάλωτοι των Ουγγρικών επιδρομών,οι οποίοι με φροντίδα του Βυζαντινού αυτοκράτοραεγκαταστάθηκαν στην περιοχή της κοιλάδας του Αξιού.Αυτή τοποθετείται περί το 959-963 μ.χ επι Ρωμανού Β΄, η του Νικηφόρου Φωκά 963-969.Ειναι πολύ πιθανόν οι ασιατικής καταγωγής Μαγγυάροι Ούγγροι να  ονόμασαν τον Αξιό    Var-daria  ..Μετά την κατάληψη της Μακεδονίας απο τους τούρκους,γίνεται και η μεταφορά των Γιουρούκων η Κονιάροι Τούρκοι,οι οποίοι διακρίνονται για τον βίαιο χαρακτήρα τους.Κατα την μακρόχρονη σκλαβιά της Μακεδονίας  σημειώθηκαν πολλά  επαναστατικά  κινήματακαι  άνθισε η κλεφτουριά.Επιδρομές και ληστρικές εκστρατείες των τουρκοαλβανών έκαναν τους κατοίκους να  υποφέρουν.Τέτοιες επιδρομές έγιναν  στα 1710 -1711 και 1714.Επίσης μεγάλη αναταραχή  έγινε  το 1772,οταν οι χριστιανοί με  επικεφαλείς τους Επισκόπους των προσπάθησαν να  ξεσηκωθούν,γεγονός που πληρώθηκε πολύ ακριβά.Σύμφωνα και με την παράδοση δημιουργείται  σε εποχή  που  απο  εμάς  απέχει  πάνω  απο  3  αιώνες,με  την συνένωση  τριών 3 οικισμών που  ηταν  στο  λόφο του Αγ.Δημητρίου, στην λοφοσειράπάνω απο τον Αξιό (Γκλαγκοβίτσα ),και  την θέση  "πηγάδια".Η  Μποέμιτσα  οπως  και  ολα  τα  χωριά  πληρώνουν το  "Χανεκές" φόρο στον  τούρκο τσιφλικά της  περιοχής  για  να  απολάσονται απο την υποχρέωση να φιλοξενούν τουρκικά  στρατευματα  στα  σπίτια  τους κατα  την διέλευση τους απο την περιοχή .

45η Σύνταγμα ιππικού της γενικής Frotiee στον τομέα των Γουμένισσα Izvor Μαΐου 1916. Συρμούς που διέρχεται από το χωριό το ιππικό Ταξιαρχία έδρα

Το  45 Σύνταγμα Ιπικού των Γάλλων  διέρχεται απο τον κεντρικό δρόμο

της  Μποέμιτσας

,Η πρώτη καταγραφή αναφέρει για 61 μουσουλμανικά σπίτια και 71 χριστιανικά και να ειναι χωριό-τσιφλίκι.Το 1874  βρίσκουμαι  την πρώτη  έγγραφη έκθεση  της  μητρόπολης  Βοδενών (Εδέσσης) που αναφέρει την Μποέμιτσα  και το σχολείο του οποίου τα δίδακτρα  για τον δάσκαλο καταβάλονται απο την εκκλησία.Η Μποέμιτσα συμμετέχει  στον  ένοπλο μακεδονικό  αγώνατο 1904-1908 και αναφέρονται πολλοί κάτοικοι οπως  ο Χρήστος Γόνδος, ο παπα Χρήστος Κώτσης,Δημ.Παπαρίδης,Ευθ.Κράλης η Καλαβάζης,Δημ.ΠένοςδΧρ.Μίσιος,Θάνος Οικονόμου και  άλλοι.Η  Μποέμιτσα απελευθερώνεται στις 23 Οκτωβρίου  το 1912 απο τον Ελληνικό στρατό και απο ενα  άγημα  60 στρατιωτών υπο την διοιοίκηση του υπολαχαγού Φίλ.Βώκου που εισέρχεται το απόγευμα  της  ημέρας στην πόλη κατω απο τις  επηφημείες  των κατοίκων.Κοινότητα  Μποέμιτσας παραμένει απο την απελευθέρωση  της  μέχρι και το 1927 οπου με πρόταση του κοιν.συμβουλου Λυμπέρη Λυμπεριάδη μετονομάζεται σε  Αξιούπολη  με Βασιλικό Διάταγμα 10 και ΦΕΚ  26/11/1926.Αργότερα  το 1948 γίνεται ο δευτερος Δήμος ,μετά το Κιλκίς  με  τον ΦΕΚ 56  στις  2/09/1948

aaaaaaaaa

               Αποψη της Μποέμιτσας απο τον λοφο των Σχολείων

 Η γραμμή του  decovile που περνούσε  μεσα  απο την Μποέμιτσα  με  τελικό προορισμό το Μαυρο  Δένδρο  στις  παρυφές  του  Σκρά  για  την τροφοδοσία των συμμαχικων στρατευμάτων κατα τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο

Add a comment